بە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، زیاتر لە حەوت مانگ بەسەر دەستپێکی شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لە دژی ئێران تێدەپەڕێت. ئەو هەڵمەتەی کە بڕیار بوو ئۆپەراسیۆنێکی خێرا بێت بۆ ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامی، لەبری ئەوە بنکەکانی ئەمریکای لە سەرانسەری ناوچەکە وێران کردووە و گەرووی هورموزی بە داخراوەیی هێشتووەتەوە و واشنتۆنی بێدەسەڵات کردووە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو قەیرانە وزەیەی کە خۆی یارمەتیدەر بووە لە دروستکردنی.
لەگەڵ داڕمانی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی ئیسلام ئاباد و هەڵبژاردنی ناوەڕاستی خولی کۆنگرێسی ئەمریکا، ئێستا ئەو پرسیارە دێتە ئاراوە کە ئایا ئەمریکا مەترسییەکانی دووبارە پەرەسەندنی ململانێکان قبووڵ دەکات یان شکست قبووڵ دەکات؟
سەردار حسێن موحێبی، وتەبێژی سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە وتووێژێکی تایبەت لەگەڵ ڕۆژنامەی تاران تایمز، پێداچوونەوەی بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی چەند مانگی ڕابردوو و ئەگەری پێشهاتەکانی داهاتوو کرد.
ئەو پرسیارەی کە لەم ڕۆژانەدا چ لە ئێران و چ لە هەموو جیهاندا زۆر گرنگە، ئەوەیە ئایا ئەمریکا و ئیسرائیل جارێکی دیکە شەڕ و ململانێیەکە گەورەتر دەکەنەوە یان نا؟
ئێمە وەک هێزی سەربازی هەموو پرسێک لەم ڕووەوە بە مومکین دەزانین و بە بۆچوونی ئێمە هیچ ئەگەرێک ڕەت ناکرێتەوە؛ بەڵام بە پشتبەستن بە خەمڵاندنەکانمان، بە دڵنیاییەوە ئەمریکا لە دۆخێکدا نییە کە ململانێیەکی نوێ دەستپێبکات بۆ ئەوەی دەستکەوتی نوێی لێ بەدەستبهێنێت. لە ڕابردوودا ئەمریکا بە هەموو هێزی خۆیەوە دەچووە ناوەوە، چەندین بنکە و کەرەستەی باشی هەبوو، هێزی سەربازی تازە و ئامادە بۆ بەکارهێنانی دەهێنایە مەیدان، هەموو هەوڵەکانی خۆی خستەگەڕ و توانای جۆراوجۆری کەڵک وەرگرت؛ بەڵام نەیتوانی هیچ کام لە ئامانجە ڕاگەیەندراو و ڕانەگەیەندراوەکانی بەدیبهێنێت و نەک هەر شکستی هێنا، بەڵکوو تووشی چەندین پاشەکشەی ستراتیژی بوو، کەمترینیان داخستنی گەرووی هورمز بوو.
سەرەڕای ئەو هەموو هەوڵانەی کە ئەمریکا تا ئێستا داوویەتی، هێشتا نەیتوانیوە ئەم گەرووەیە بکاتەوە و لەوەش زیاتر تووشی شکستی ستراتیژی زۆر گەورە بووە.
بۆیە ئێستا ئەمریکا ئەو ئیمکاناتانەی نەماوە و ناتوانێت وەک جاران ئەو بنکانە بەکاربهێنێت. زۆربەی ئەو بنکانە ناچالاک کراون، ئامێرەکانیان لەناوچوون و ئەو وڵاتانەی لەو کاتەدا زۆرترین پشتیوانییان بۆ ئەمریکا هەبووە، ئیتر ئەو پشتگیرییەیان نییە. هێزەکانی ئەمەریکا ئەمڕۆ هێزی ماندوون و سەدان کیلۆمەتر لە ئێمەوە دوورن.
پێش شەڕ، لانیکەم سی تا چل کەشتی جەنگی لە ناو کەنداوی فارسدا ئامادە بوون؛ بەڵام ئەمڕۆ نەک هەر کەشتییەکیان لە ناو کەنداوی فارسدا نییە، بەڵکوو نزیکەی حەوت سەد کیلۆمەتر لە گەرووی هورمزەوە دوورن. ئەو هێزانەی لەو بنکە ناوچەییانە جێگیر بوون ئێستا گواستراونەتەوە بۆ بنکە دوورەکان و تەنانەت ئەو بنکە دوورانەش- وەک بنکەی ئەزراق و ئەلتەنف لە ئوردن و سوریا- ئیتر سەلامەت نین، چونکە ئەو شوێنانەش لە مەودای ئێمەدان.
بۆیە ئەمریکا توانای سەربازی و تەکنیکی نییە بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆن و ململانێی نوێ؛ بەڵام ئەگەری ئەوە هەیە کە بە لەبەرچاوگرتنی نزیکیی هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا، بیەوێت دەستکەوت بەدەستبهێنێت و بۆ نموونە هەنگاوێکی سنووردار بگرێتەبەر بۆ بانگهێشت دەستکەوتەکانی بۆ هەڵبژاردنەکان.
ئەم ئەگەرە هەیە و بەو پێیەی ئێمە هیچ ئەگەرێک پشتگوێ ناخەین، ئامادەین وەڵامی هەر کردارێک بدەینەوە. وەڵامدانەوەی ئێمە ئەمجارە زۆر توندتر دەبێت و دەبێتە هۆی کێشەی زۆر گەورەتر بۆ ئەمریکا و هەروەها ڕووبەڕووی جیهان دەبێتەوە لەگەڵ تەحەدای گەورەتر. لە هەر حاڵەتێکدا، لە ئەگەری کردەوەیەکی نوێی ئەمریکادا- تەنانەت کردەوەیەکی سنووردار- جیهان ڕووبەڕووی قەیرانێکی جددی وزە دەبێتەوە.
ئەوەی تا ئێستا ڕوویداوە، بە بۆچوونی ئێمە، هێشتا نەگەیشتووەتە قۆناغی قەیران، ئێمەش هێشتا هەموو هێزمان بەکارنەهێناوە بۆ ئەوەی بە تەواوی گەرووەکە بگرین. ئەگەر ئەمریکا بیەوێت هەنگاوێکی نوێ بگرێتەبەر، بەدڵنیاییەوە ڕووبەڕووی قەیرانێکی گەورە دەبێتەوە و هەروەها بە قەیرانێکی نوێی وزە ڕووبەڕووی جیهان دەبێتەوە.
لەگەڵ نزیکبوونەوەی وەرزی سەرما لە ئەوروپا و خودی ئەمریکا و زۆرێک لە وڵاتان کە پێویستیان بە وزە هەیە بۆ گەرمکردنەوە و ژیانی ڕۆژانە، جیهان ڕووبەڕووی قەیرانێکی نوێ دەبێتەوە و کۆدەنگییەکی جیهانی دژی ئەمریکا دروست دەبێت؛ وڵاتێک کە بە سووتاندنەکەی کێشە بۆ هەموو جیهان دروست دەکات. ڕای گشتی جیهان هەر لە ئێستاوە دژی ئەمریکایە و لە ئەگەری هەر هەنگاوێکی نوێدا ئەم دژایەتییە زیاتر دەبێت و ئەمریکا باجی زۆر قورس دەدات. بە بڕوای ئێمە عەقڵانییەت حوکم دەکات کە نابێت کارێکی لەو شێوەیە بکەن؛ بەڵام ئەگەر ڕۆژێک بیانەوێت لەسەر بنەمای خەیاڵ یان وەهمی بەدەستهێنانی دەستکەوتێکی نوێ هەنگاو بنێن، ئەوا باجێکی زۆر قورس دەدەن. ئێمە هێشتا پەیوەندی نێوان گەرووی هورمز و گەرووی باب المندب و کەناڵی سوئێزمان دانەمەزراندووە و هێشتا هەموو ئەگەرەکانی ناوچەکەمان، توانا ماددی و مەعنەوییەکان، دەسەڵاتی جەماوەری، توانای بەرەی بەرخۆدان و ئامرازەکانی دیکەمان کەڵک وەرنەگرتووە کە دەتوانن تەحەدای گەورە بۆ ئەمریکا دروست بکەن.
بۆیە ئەگەر لە ڕوانگەی ئەمریکییەوە سەیری چیرۆکەکە بکەین، پێدەچێت ئەم سیناریۆیە دوور بێت، بەڵام هێشتا مومکینە و لەسەر بنەمای ئەم ئەگەرە سیناریۆکانمان ئامادە کردووە.
Your Comment